Lompat ke isi

Fikih

Nambah tutumbu
Ti wikishia
Artikel ieu ngeunaan élmu fikih. Pikeun kenal sareng fikih Syiah, tingali artikel Fikih Imamiyah.

Fikih mangrupikeun salah sahiji élmu-élmu Islam anu dianggo pikeun meunangkeun kawajiban agama umat Islam. Téma élmu fikih nyaéta kalakuan-kalakuan ikhtiyari mukallaf. Salaku conto, amalan-amalan sapertos salat, puasa, zakat, haji, jual beuli, nikah sareng talak kalebet masalah-masalah anu dibahas hukum-hukumna dina fikih.

Para fuqaha nganggap tujuan nyusun fikih nyaéta nyayogikeun masalah-masalah pikeun ngatur kahirupan dunya mukallaf sareng kabagjaan akherat aranjeunna, dumasar kana sumber-sumber sapertos Al-Qur'an sareng sunah. Numutkeun sababaraha di antarana, élmu fikih, saatos pangaweruh ngeunaan Allah, kalebet élmu anu pangsaéna; ku sabab kitu disebutkeun yén diajar élmu fikih, ku merhatikeun ayat nafar, nyaéta wajib kifayah.

Ngeunaan wengkuan élmu fikih aya dua pandangan anu diajukeun; dina hiji pandangan, fikih dianggap ningali kana sadaya aspék sosial, pulitik, militér sareng budaya mukallaf sareng dumasar kana pandangan anu sanés, élmu fikih ngan ukur tanggung jawab pikeun ngajelaskeun hukum sabagian masalah anu aya hubunganana sareng kahirupan. Disebutkeun yén dina mangsa hirupna Nabi SAW anu dingaranan jaman ngadegna fikih atanapi jaman tasyri', umat Islam nampi hukum-hukum syar'i aranjeunna tina Al-Qur'an sareng sunnah Nabi. Saatos wafatna Nabi SAW sareng kabentukna dua sekte Syiah sareng Sunni, dua kacenderungan utama dina fikih Islam muncul.

Urang Syiah nganggap Imam Ali AS sareng imam-imam Syiah ti turunanana salaku panerus ayana Nabi SAW sareng mufassir Al-Qur'an sareng sunnah Nabi sareng nyandak hukum-hukum syar'i aranjeunna ti aranjeunna; sedengkeun Ahlusunnah angkat ka para sahabat sareng para sahabat ku ngarujuk kana Al-Qur'an sareng sunnah Nabi sareng ngalangkungan ijtihad, ngaluarkeun fatwa.

Mazhab fikih Syiah saatos jaman tasyri' sareng jaman ayana para Imam anu maksum AS, dina mazhab-mazhab fikih Qom sareng Ray, Baghdad, Hilla, Jabal 'Amil, Isfahan, Karbala, Najaf sareng Qom dugi ka jaman ayeuna, parantos ngalangkungan période-periode anu béda-béda tina segi stagnasi sareng kamajuan dina ijtihad fikih. Mazhab fikih Ahlusunnah ogé saatos para sahabat sareng tabi'in (ti awal abad ka-2 dugi ka awal abad ka-4) tina seueur mazhab fikih, asup kana opat mazhab fikih anu kasohor Hanafi, Maliki, Syafi'i sareng Hanbali. Salian ti mazhab-mazhab fikih Syiah sareng Ahlusunnah, dua mazhab fikih Ibadhiyyah sareng Zaidiyah ogé gaduh fikih anu disusun sareng ayeuna gaduh pengikut.

Pentingna

Élmu fikih kalebet élmu-élmu Islam anu janten perhatian sareng karesep sadaya golongan sareng mazhab Islam.[1] Hajwi Tsa'alabi (faqih sareng ushuli mazhab Maliki), nganggap élmu fikih salaku salah sahiji kaunggulan ageung dunya Islam sareng percaya yén kahirupan masarakat Islam gumantung kana fikih sareng tanpa éta henteu bakal langgeng.[2] Allamah Hilli dina panganteur kitab Tahrir al-Ahkam dina ngajelaskeun pentingna sareng kalungguhan élmu fikih nyarios yén élmu anu paling utami saatos pangaweruh ngeunaan Allah, nyaéta élmu fikih; sabab éta ngatur urusan kahirupan sareng ma'ad masarakat.[3] Anjeunna ogé nganggap diajar élmu fikih ku merhatikeun ayat nafar, wajib kifayah.[4]

Sahib Ma'alim ogé nganggap élmu fikih saatos pangaweruh ngeunaan Allah, élmu anu paling mulya sareng paling utami; sabab pangaweruh ngeunaan hukum-hukum Ilahi anu mangrupikeun pangaweruh anu paling mulya, dicandak ku élmu ieu, ogé élmu fikih ngatur kahirupan praktis manusa boh dina dimensi individu boh dina dimensi sosial, sareng janten sumber kasampurnaan sareng kamajuan manusa.[5]

Imam Khomeini dina ngajelaskeun pentingna sareng kalungguhan élmu fikih nyarios yén élmu ieu, téori nyata sareng lengkep pikeun ngatur manusa tina ayunan dugi ka kuburan.[6]

Definisi

Para fuqaha Muslim,[7] ngahartikeun fikih salaku élmu ngeunaan hukum-hukum syar'i cabang tina dalil-dalil anu rinci.[8] Anu dimaksud sareng dalil-dalil anu rinci, nyaéta Al-Qur'an, sunah, ijma, akal sareng ushul amaliyah sapertos istishab, takhyir, bara'ah sareng ihtiyath.[9]

Dina definisi anu sanés, fikih diwanohkeun salaku élmu anu ngabahas dua jinis topik:

  • Ngajelaskeun kalakuan mukallafin sareng ngatur hubungan aranjeunna sareng Pencipta sapertos ibadah-ibadah sapertos: salat, puasa, zakat sareng haji;
  • Ngajelaskeun sareng ngatur hubungan mukallaf sareng masarakat sareng manusa anu sanés sapertos jual beuli, nikah sareng talak.[10]

Téma Fikih sareng Tujuanana

Élmu fikih ngabahas hukum-hukum lima: wajib, haram, sunah, makruh, mubah sareng ogé ngeunaan kabeneran sareng kabatilan.[11] Ku sabab kitu, téma élmu fikih dianggap kalakuan sareng paripolah ikhtiyari mukallafin.[12]

Numutkeun para fuqaha, tujuan élmu fikih nyaéta nyayogikeun masalah-masalah dina raraga ngatur kahirupan dunya (dina dimensi individu sareng sosial) sareng ngahontal kabagjaan akherat.[13]

Sumber-sumber Fikih

Sumber anu paling penting pikeun istinbat hukum syar'i, di kalangan sadaya fuqaha Muslim, nyaéta Al-Qur'an.[14] Ngeunaan sumber-sumber fikih anu sanés, di kalangan mazhab-mazhab anu béda, aya bédana pendapat:

Syiah

Para fuqaha Syiah salian ti Al-Qur'an, pikeun istinbat hukum syar'i, ogé ngarujuk kana sunah, ijma sareng akal.[15] Tangtosna Akhbari mangrupikeun sakelompok fuqaha Syiah anu nganggap ngan ukur Al-Qur'an sareng sunnah salaku sumber istinbat hukum syar'i.[16] Sababaraha di antarana sapertos Muhammad Amin Astarabadi ogé naroskeun kana rujukan kana lahiriah Al-Qur'an sareng percaya yén anu dituju ku Al-Qur'an ngan ukur Ahlulbait AS sareng mujtahid henteu tiasa pikeun ngahontal hukum syar'i ngarujuk kana lahiriah Al-Qur'an.[17] Sabalikna, sababaraha ogé sapertos Muhammad Shadiqi Tehrani ((1305-1390 HS) nganggap Al-Qur'an salaku hiji-hijina sumber istinbat hukum syar'i sareng nganggap sunnah dumasar kana Al-Qur'an, kredibel.[18]

Ahlusunnah jeung Bédana sareng Syiah

Para fuqaha opat mazhab Ahlusunnah salian ti Al-Qur'an, ngagunakeun sunah, ijma sareng qiyas pikeun istinbat hukum syar'i.[19] Sunnah tina sudut pandang fuqaha Ahlusunnah, diwatesan ku ucapan, kalakuan sareng taqrir Nabi SAW;[20] sedengkeun fuqaha Syiah, nganggap ucapan, kalakuan sareng taqrir imam-imam Syiah sapertos sunnah Nabi SAW hujjah sareng kredibel sareng nganggap aranjeunna salaku sumber anu kredibel pikeun ngahontal hukum-hukum syar'i Allah.[21] Fuqaha Ahlusunnah percaya ijma dina dirina hujjah sareng sumber mandiri pikeun ngaluarkeun hukum syar'i;[22] tapi di sisi fuqaha Syiah, ngan ukur dianggap kredibel upami ngungkabkeun ucapan Imam anu maksum.[23]

Ahlusunnah ogé ngarujuk kana sumber-sumber sekunder anu sanés sapertos istihsan, mashalih mursalah sareng sadd dzara'i pikeun istinbat hukum syar'i.[24] Tangtosna Muhammad bin Idris al-Syafi'i (pangadeg mazhab Syafi'i dina fikih Ahlusunnah), tina tilu ieu, ngan ukur nampi sadd dzara'i.[25] Tina sudut pandang fuqaha Syiah, teu aya di antarana anu gaduh kredibilitas pikeun istinbat hukum syar'i.[26]

Numutkeun Muhammad Abu Zahrah (pupus: 1395 H) faqih sareng sajarawan Ahlusunnah, fuqaha Zaidiyah anu kalebet mazhab Syiah, ku nuturkeun mazhab fikih Hanafiyah, dina istinbat sababaraha hukum ogé ngagunakeun qiyas, istihsan sareng mashalih mursalah.[27]

Wengkuan Élmu Fikih

Numutkeun Mahdi Mihrizi (lahir 1962 M) panaliti fikih, henteu aya bédana pendapat yén fikih kalebet kalakuan individu sareng kalakuan sosial mukallafin; tapi ngeunaan naha éta ningali kana sadaya urusan sosial manusa sareng ngajelaskeun hukumna atanapi ngan ukur ngabahas sabagian di antarana, aya bédana pendapat.[28]

Numutkeun pandangan Imam Khomeini, hukum-hukum fikih ningali kana sadaya aspék kahirupan sosial mukallafin. Anjeunna nganggap pamaréntahan nunjukkeun aspék praktis fikih dina nyanghareupan sadaya masalah sosial, pulitik, militér sareng budaya.[29] Ogé dina buku al-Mawsu'ah al-fikihiyyah al-Kuwaitiyyah (ensiklopedia fikih Ahlusunnah dina 45 jilid) diklaim yén élmu fikih gaduh solusi pikeun sadaya masalah sareng pasualan manusa; sabab teu aya kalakuan anu kaluar ti manusa, iwal éta gaduh hukum syar'i sareng élmu fikih anu tanggung jawab ngajelaskeunana.[30]

Dina nolak pandangan ieu, sababaraha pamikir agama modéren sapertos Abdul Karim Soroush sareng Muhammad Mujtahid Syabestari, nampik yén élmu fikih ngajawab sadaya kabutuhan individu sareng sosial kahirupan manusa.[31] Numutkeun kapercayaan Soroush, ngan ukur sabagian masalah masarakat, tina jinis masalah fikih. Aya masalah-masalah sanés sapertos seueur masalah anu aya hubunganana sareng pulitik sareng ékonomi anu fikih henteu gaduh program pikeun ngabéréskeunana sareng ngabéréskeunana di masarakat, peryogi élmu-élmu anu mangrupikeun produk rasionalitas sareng pangalaman manusa.[32]

Mujtahid Syabestari ogé nyarios yén téks-téks agama ngeunaan siyasat, nyaéta urusan anu aya hubunganana sareng hudud, diyat, qishash, ngahukum sareng sajabana kedah ditafsirkeun kalayan pendekatan sajarah; sabab kalolobaanana ningali kana patarosan-patarosan anu aya dina jaman kaluarna sareng implikasina kana hukum-hukum jaman ayeuna, henteu aya.[33]

Wengkuan Fikih ngeunaan Téma-téma

Téma-téma anu aya hubunganana sareng hukum syar'i dibagi jadi dua kategori umum:

  • Téma-téma "murni": Téma-téma anu pangakuanana henteu peryogi argumen sareng cukup jelas dugi ka saha waé ngartosna.[34] Sapertos konsép cai anu jelas pikeun sadayana sareng ijtihad henteu ngabantosan dina ngartosna.[35] Numutkeun pandangan sadaya fuqaha Muslim, ngajelaskeun téma-téma ieu aya di luar tanggung jawab faqih.[36]
  • Téma-téma anu disimpulkeun (mustanbathah): Téma-téma anu henteu jelas pikeun sadayana sareng pangakuan konsép sareng idéntifikasi wates-watesna peryogi bukti sareng argumen.[37] Téma-téma ieu sorangan, dibagi jadi tilu kategori:
  1. Téma-téma syar'i: Téma-téma anu panyusun syariat nyiptakeunana; sapertos salat, wudhu, mandi sareng tayammum.[38] Numutkeun pandangan sadaya fuqaha, ngajelaskeun kategori téma ieu sareng hukum syar'ina aya dina tanggung jawab faqih.[39]
  2. Téma-téma adat ('urfi): Téma-téma anu pangakuan konsép sareng idéntifikasi wates-watesna aya dina tanggung jawab adat.[40]
  3. Téma-téma linguistik: Téma-téma anu idéntifikasi wates-watesna henteu mungkin pikeun sadayana sareng peryogi ngarujuk kana kaidah-kaidah linguistik sareng standar-standar anu tangtu di kalangan ahli basa khusus.[41]

Ngeunaan tugas faqih dina hal pangakuan téma-téma mustanbathah 'urfi sareng linguistik, aya bédana pendapat.[42] Fuqaha sapertos Mirza-ye Qummi,[43] Muhammad Kazhim Thabathabai Yazdi[44] sareng Sahib Jawahir[45] nganggap ngajelaskeun téma-téma ieu aya di luar wengkuan tugas faqih. Sabalikna, fuqaha sapertos Sayyid Muhsin Hakim sareng Sayyid Abul al-Qasim al-Musawi al-Khu'i, negeskeun peran faqih dina ngajelaskeun téma-téma sapertos kieu.[46]

Kasyif al-Ghitha' ngabédakeun téma-téma 'urfi sareng linguistik anu rumit tina téma-téma anu sederhana sareng nyarios yén kategori anu kahiji henteu tiasa diaku iwal ku ngarujuk kana dalil-dalil syar'i. Ku kituna sapertos téma-téma syar'i, aya dina tanggung jawab faqih.[47]

Mazhab-mazhab Fikih

Dua mazhab fikih utama di dunya Islam, nyaéta mazhab fikih Syiah sareng mazhab fikih Ahlusunnah, masing-masing gaduh mazhab anu béda-béda anu tina segi dasar-dasarna béda-béda:[48]

Mazhab-mazhab Fikih Syiah

Mazhab-mazhab fikih Syiah, saatos jaman ayana para Imam anu maksum (saatos ghaibah kubra) nyaéta:[49]

No Nami Madrasah Tanggal Pendirian Fukaha terkenal Karya Terpenting Fikih Cirikhas
1 Qom jeung Rey Pertengahan paruh kahiji abad ke-4 Hijriyah neupi ka pertengahan pertama abad ke-5 Hijriyah Ali bin Ibrahim Qummi, Muhammad bin Ya'qub Kulaini, Ali bin Babawaih Qummi, Syekh Shaduq Al-Kafi, Al-Syarai', Man La Yahdhuruhu al-Fakih, Al-Muqni' Nulis jeung nyieun perbab sumber rujukan riwayat, Kelaziman fikih riwai
2 Bagdad Abad ke-4 Hijriyah Ibnu Aqil Amani, Ibnu Junaid Eskafi, Syekh Mufid, Sayid Murtadha, Syekh Thusi Al-Ahmadi fi al-fikih al-Muhammadi, Al-Mustamsik bi Habl Ali al-Rasul, Al-Muqni'ah, Al-Mabsuth Dimulaina panulisan Ilmu Ushul, Penggunaan dalil rasional jang nyimpulkeun hukum
3 Hillah Akhir Abad ke-6 Hijriyah Ibnu Idris Hilli, Muhaqiq Hilli, Ahmad bin Thawus Hilli, Yahya bin Sa'id Hilli, Allamah Hilli Al-Sarair, Al-Mu'tabar, Syarai' al-Islam, Al-Jami' al-Syarai', Tahrir al-Ahkam, Mukhtalaf al-Syiah Penyusunan teks-teks fikih argumentative, Kemajuan ilmu Ushul fikih, Pengkategorian cara terbaru bab-bab fikih
4 Madrasah Jabal Amil Abad ke-8 Hijriyah Syahid Awwal, Syahid Tsani, Hasan bin Zainuddin, Sayid Muhammad Musawi Amili Al-Lum'ah al-Dimisyqiyah, Masalik al-Afham, Madarik al-Ahkam, Muntaqa al-Juman Penulisan kaidah-kaidah fikih, pengkoreksian hadis-hadis Kutub Arba'ah, Pemaparan baru pembahasan-pembahasan ilmu Rijal, Pengkoreksian dan penyusunan pembahasan Ushul, Fokus kana sanad hadis
5 Madrasah Isfahan Abad ke-10 Hijriyah Muhaqiq karaki, Syekh Baha'i, Muhammad Taqi Majlisi, Muhaqiq Khurasani, Fadhil Hindi, Muhaqiq Ardebili, Faidh Kasyani Jami' al-Maqasid, Raudhah al-Muttaqin, Majma' al-Faidah wa al-Burhan, Mafatih al-Syarai', Kasyf al-Litsam Penulisan Mausu'ah Riwai, Fokus kepada fikih politik
6 Madrasah Karbala Abad ke-12 Hijriyah Muhammad bagir Behbahani, Sayid Ali Thabathaba'i, Sayid Jawad Husaini Amili, Mulla Mehdi Naraqi, Mirza Qummi, Sayid Muhsin A'raji Riyadh al-Masail, Mustanad al-Syiah, Jami' al-Syitat, Miftah al-karamah Memerangi Akhbari, menghidupkan kembali fikih Ijtihadi, Mengembangkan Ilmu ushul Fikih
7 Madrasah Najaf Abad ke-13 Hijriyah Muhammad Hasan Najafi, Syekh Anshari, Akhund Khurasani, Sayid Muhammad Kazhim Thabathaba'i Yazdi, Aqa Ridha Hamedani, Sayid Muhsin Hakim, Sayid Abul Qasim Khui Jawahir Al-Kalam, Makasib, Urwatul Wutsqa, Misbah al-Faqih, Mustamsik fi al-Urwah al-Wutsqa, Al-Tanqih Evolusi dalam fikih argumentative, Inovasi fikih dan Ushul, Munculnya Taqrir dalam fikih dan ushul fikih
8 Madrasah Qom Abad ke-14 Hijriyah Syekh Abdul Karim Hairi Yazdi, Sayid Husain Burujurdi, Sayid Ruhullah Khomeini, Muhammad Ali Araki, Sayid Muhammad Ridha Gulpaygani, Muhammad Fadhil Lankarani, Husain Ali Muntazheri Tahrir al-Wasilah, Al-Dur al-Mandhud fi Ahkam al-Hudud, Dirasat fi Wilayat al-Faqih, wa fikih al-Daulah al-Islamiyah, Tafsil al-Syari'ah Berfokus kana pembahasan fikih pulitik, Asupna pembahasan-pembahasan fikih kana undang-undang dasar, Memunculkan persoalan-persoalan baru seperti bank, asuransi, jeung persoalan-persoalan baru fikih kedokteran

Mazhab-mazhab fikih Ahlusunnah

Fikih Ahlusunnah ogé ngagaduhan seueur mazhab fikih anu sabagian parantos leungit.[50] Anu tetep aya dugi ka ayeuna, nyaéta opat mazhab fikih: Hanafi, Maliki, Syafi'i sareng Hanbali:[51]

No Nami Madrasah Pendiri Fukaha Terkenal Karya Terpenting tina Fikih Cirikhas
1 Hanafi Abu Hanifah (pupus: 150 H) Abu Yusuf, Muhammad bin al-Hasan Syaibani, Abdullah bin Ahmad Nasafi, Muhammad bin Ali Hashkafi, Syamsul Aimah Sarkhasi Al-Atsar, Al-Mabsuth, Kanz al-Daqaiq (fi Al-fikih al-Hanafi), Al-Dur al-Mukhtar Perhatian kana Qiyas, Istihsan jeung Mashalih Mursalah, Tatkala henteu ayana hukum anu pasti ti Rasulullah jeung para Sahabat
2 Maliki Malik bin Anas (pupus: 179 H) Abdurrahman bin Qasim, Asad bin Furat Tunisi, Abu Bakar baqalani, Ibnu Rusyd, Syathibi, Abul Barkat Ahmad bin Muhammad Dardir Muwatha’ al-Asadiyah, Al-Anshaf, Bidayah al-Mujtahid wa Nihayah al-Maqasid, Al-Muwafaqad, Al-Syarh al-Kabir Perhatian kepada tindakan orang Madinah bersama Al-Qur’an, Sunnah jeung Ijma’ dalam menyimpulkan hukum, jeung urutan berikutna nyaeta Qiyas jeung Mashalih Mursalah
3 Syafi'i Muhammad bin Idris Syafi’I (pupus: 204 H) Ismail bin Yahya Muzani, Ibnu Hajar Haitsami, Ibrahim bin Muhammad Dasuqi, Jalaludin Suyuthi, Ali bin Muhammad Mawardi, Yahya bin Sarf Nawawi Al-Um, Mukhtashar al-Muzani, Al-Hawi al-Kabir, Al-Iqna’ fi al-fikih al-Syafi’I, Raudhatu al-Thalibin Beramal numutkeun Qiyas sekalipun aya tina Al-Qur’an jeung Sunnah, ketidak hujjahan Istihsan jeung Mashalih Mursalah
4 Hanbali Ahmad bin Hanbal (pupus: 241) Abu al-Khithab Bagdadi, Ibnu Qudamah Maqdisi, Ibnu Taimiyah Harani, Mashur bin Yunus Bahuti Al-Hidayah, Al-Mugni, Kasyaf al-Qina' Ahli hadis jeung beramal berdasarkeun fatwa Sahabat, Neangan pembenaran hadis baik hadis dhaif jeung mursal atas Qiyas.[52]

Struktur Élmu Fikih

Artikel Utama: Bab-bab Fikih

Élmu fikih ngandung masalah-masalah anu béda-béda sareng rupa-rupa[53] sareng pikeun nepikeun masalah-masalah élmu ieu sacara teratur sareng tepat, dina kumpulan-kumpulan fikih, masalah-masalah di handapeun judul bab-bab fikih atanapi kitab-kitab fikih dibere.[54]

Pembagian bab ku Muhaqqiq Hilli dina kitab Syara'i' al-Islam kalebet salah sahiji pembagian anu paling kasohor dina fikih Syiah sareng mangaruhan para fuqaha saatosna.[55] Anjeunna ngabagi sadaya hukum fikih kana opat kategori umum: ibadah, akad, iqat sareng hukum, sareng di handapeun unggal kategori, bab-bab fikih anu aya hubunganana sareng éta dikumpulkeun.[56]

Abu Hamid Ghazali dina buku Ihya' Ulum al-Din,[57] Ibnu Juzi Kalbi (faqih Maliki abad ka-8) dina buku al-Qawanin al-fikihiyyah,[58] Mahmoud Syaltut dina kitab al-Islam 'Aqidah wa Syari'ah,[59] Mustafa Ahmad al-Zarqa dina buku Madkhal al-fikihi al-'Am,[60] sareng Wahbah Zuhaili dina buku al-fikih al-Islami wa Adillatuh[61] kalebet ulama sareng fuqaha Ahlusunnah anu parantos masihan pembagian bab pikeun masalah-masalah fikih.

Sajarah Fikih Islam

Hukum-hukum fikih muncul kalayan mecenghulna agama Islam.[62] Umat Islam sajaman Nabi Islam SAW, dina ngalaksanakeun hukum-hukum Ilahi, ngalaksanakeun Al-Qur'an sareng sunah (ucapan, kalakuan sareng taqrir) na. Dina période ieu, Nabi SAW dianggap hiji-hijina rujukan pikeun nampi hukum syar'i;[63] ku sabab kitu sababaraha panaliti, nyebat jaman Nabi salaku jaman ngadegna fikih atanapi jaman tasyri'.[64] Saatos wafatna Nabi SAW sareng ku jalanna waktos sareng munculna masalah-masalah anyar, Ahlusunnah ngarujuk ka sahabat sareng tabi'in sareng aranjeunna ogé ku ngarujuk kana Al-Qur'an sareng sunnah Nabi, nyatakeun hukum-hukum syar'i. Upami aranjeunna henteu mendakan hukum pikeun hiji topik dina Al-Qur'an sareng sunnah, aranjeunna ngalaksanakeun ijtihad sareng masihan fatwa.[65]

Syiah salian ti Al-Qur'an sareng sunnah Nabi, ogé ngarujuk ka para Imam AS sareng nganggap ucapan aranjeunna salaku ucapan Nabi SAW.[66] Ti dieu dua mazhab utama dina fikih Islam, nyaéta mazhab fikih Imamiyah sareng fikih Ahlusunnah muncul.[67]

Mazhab fikih Ahlusunnah saatos para sahabat sareng tabi'in (ti awal abad ka-2 dugi ka awal abad ka-4 H ti seueur mazhab fikih, sumebar kana opat mazhab fikih anu kasohor Hanafi, Maliki, Syafi'i sareng Hanbali.[68] Saatos éta, ti awal abad ka-4 dugi ka abad ka-13 H, gerakan ijtihad dina fikih Ahlusunnah, kusabab taklid ka opat mazhab, ngalaman stagnasi sareng sanaos dina période ieu muncul fuqaha sareng nyerat karya-karya fikih, tapi henteu seueur kamajuan.[69]

Ku kuatna pamaréntahan Utsmaniyah dina abad ka-13 H (ti taun 1387 H)[70] sareng kusabab luasna wengkuan panerapan undang-undang pikeun ngatur urusan masarakat sareng pamaréntahan, ku ngadegna majalah al-Ahkam al-'Adliyyah,[catetan 1] fikih Hanafi janten perhatian sareng mekar sareng berkembang.[71] Mangtaun-taun majelis-majelis fikih sareng dewan fatwa dina wengkuan mazhab Hanafi anu mangrupikeun mazhab resmi pamaréntahan Utsmaniyah, ngaluarkeun fatwa dugi ka sakelompok pembaharu sareng pamikir ngarobih watesan ieu sareng pikeun panerapan undang-undang Islam, ngagunakeun sadaya mazhab.[72]

Numutkeun pandangan sababaraha panaliti, mazhab fikih Syiah saatos jaman tasyri', nyaéta jaman ayana para imam Syiah, dugi ka jaman ayeuna, parantos ngalangkungan tujuh période sajarah.[73] Tujuh période ieu nyaéta: jaman kabentukna atanapi "tabwib" fikih (ti pertengahan abad ka-4 dugi ka pertengahan abad ka-5 H), jaman transformasi dina widang fiqahah sareng ijtihad (abad ka-5), jaman stagnasi sareng taklid (ti satengah kadua abad ka-5 dugi ka ahir abad ka-6), jaman regenerasi fikih (ti ahir abad ka-6 dugi ka awal abad ka-11), munculna gerakan Akhbari (abad ka-11 dugi ka ahir abad ka-12), jaman regenerasi ijtihad (abad ka-13), jaman inovasi-inovasi fikih (ti abad ka-13) sareng jaman asupna fikih kana rupa-rupa widang sosial (abad ka-14 dugi ka ayeuna).[74]

Salian ti dua mazhab fikih Syiah sareng Ahlusunnah, Ibadhiyyah sareng Zaidiyah ogé gaduh mazhab fikih anu disusun sareng tetep aya dugi ka jaman ayeuna.[75] Mustafa Ahmad al-Zarqa, faqih sareng ulama Ahlusunnah, nganggap mazhab fikih Ibadhiyyah sareng Zaidiyah dina dasar-dasarna, caket sareng fikih Ahlusunnah.[76]

Catetan

  1. ↑ Majalah ieu ngagaduhan 1851 pasal hukum sareng ngandung 16 kitab dina topik bai', ijarah, kafalah, hawalah, rahn, amanah, hibah, ghushb, itlaf, syirkah, wakalah, shulh, ibra', syuf'ah, hajr, ikrah, iqrar, da'wa, qadha, bayyinah sareng sumpah. Majalah ieu ku paréntah pamaréntahan Utsmaniyah pikeun tujuan nimba bahan-bahan peradilan sareng undang-undang sipil anu teratur tina téks-teks fikih Hanafi sareng ngagunakeunana di pangadilan sareng tribunal, diadegkeun (Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 226-227).

Catetan Handap

  1. ↑ Fadhli, Mabadi Ilm al-fikih, jilid 1, kaca 19.
  2. ↑ Hajwi, al-Fikr al-Sami fi Tarikh al-fikih al-Islami,, jilid 1, kaca 68-71.
  3. ↑ Allamah Hilli, Tahrir al-Ahkam, jilid 1, kaca 40.
  4. ↑ Allamah Hilli, Muntaha al-Mathlab', jilid 1, kaca 8.
  5. ↑ Amili, Ma'alim al-Din wa Maladz al-Mujtahidin, kaca 28-29.
  6. ↑ Khomeini, Shahifah Imam, jilid 21, kaca 289.
  7. ↑ Fadhli, Mabadi Ilm al-fikih, jilid 1, kaca 11.
  8. ↑ Allamah Hilli, Muntaha al-Mathlab, jilid 1, kaca 7; Syahid Awwal, Dzikra al-Syiah, jilid 1, kaca 40; Syahid Tsani, Tamhid al-Qawa'id, kaca 32; Amili, Ma'alim al-Din wa Maladz al-Mujtahidin, kaca 33; Hajwi, al-Fikr al-Sami fi Tarikh al-fikih al-Islami, jilid 1, kaca 61; al-Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 30; Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 22; Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 65.
  9. ↑ Luthfi, Mabadi fikih, 1380 HS, kaca 20.
  10. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 17.
  11. ↑ Amili, Ma'alim al-Din wa Maladz al-Mujtahidin, kaca 38.
  12. ↑ Amili, Ma'alim al-Din wa Maladz al-Mujtahidin, kaca 38; Hajwi, al-Fikr al-Sami fi Tarikh al-fikih al-Islami, jilid 1, kaca 61; al-Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 30; A'rafi, Musawi, Perluasan Téma fikih kana Paripolah Batiniah, kaca 104-105.
  13. ↑ Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 33; Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 23; Sakelompok panulis, al-Mawsu'ah al-fikihiyyah al-Kuwaitiyyah, jilid 1, kaca 22; Allamah Hilli, Muntaha al-Mathlab, jilid 1, kaca 5; Syahid Awwal, Dzikra al-Syiah, jilid 1, kaca 40; Dhiya'ifar, Tujuan Élmu fikih: Dunya sareng Akherat Élmu fikih, kaca 18-19.
  14. ↑ Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, 1425 H, jilid 1, kaca 73; Muzhaffar, Ushul al-fikih, 1405 H, jilid 2, kaca 47.
  15. ↑ Muthahhari, Kuliyat Ulum Islami: Ushul fikih wa fikih, kaca 16-17.
  16. ↑ Bahrani, al-Durar al-Najafiyyah, jilid 3, kaca 290; Alipour, al-Madkhal ila Tarikh Ilm al-Ushul, kaca 189.
  17. ↑ Bahrani, al-Durar al-Najafiyyah, 1423 H, jilid 3, kaca 290.
  18. ↑ Shadiqi Tehrani, Ilm Ushul dar Tirazu-ye Naqd, Qom, kaca 5.
  19. ↑ Jizani, Ma'alim Ushul al-fikih 'inda Ahl al-Sunnah wa al-Jama'ah, kaca 68; Haritsi, al-'Uqud al-Fadhiyyah fi Ushul al-Ibadhiyyah, kaca 6.
  20. ↑ Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 75.
  21. ↑ Muzhaffar, Ushul al-fikih, jilid 2, kaca 57; Sadr, al-Ma'alim al-Jadidah li al-Ushul, kaca 73.
  22. ↑ Fakhr al-Razi, al-Mahshul, jilid 4, kaca 35.
  23. ↑ Muhaqqiq Hilli, Ma'arij al-Ushul, kaca 180-181.
  24. ↑ Contona tingali Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 87-107.
  25. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 154.
  26. ↑ Muzhaffar, Ushul al-fikih, jilid 2, kaca 178-180.
  27. ↑ Abu Zahrah, al-Imam Zaid, kaca 507.
  28. ↑ Mihrizi, Pangantar kana Wengkuan fikih, kaca 212.
  29. ↑ Khomeini, Shahifah Imam, jilid 21, kaca 289.
  30. ↑ Sakelompok panulis, al-Mawsu'ah al-fikihiyyah al-Kuwaitiyyah,
  31. ↑ Mihrizi, Pangantar kana Wengkuan fikih, kaca 213-214.
  32. ↑ Soroush, Palayanan sareng Kahadéan Agama, kaca 13.
  33. ↑ Mujtahid Syabestari, Dasar Spiritual sareng Rasional Élmu fikih, kaca 9.
  34. ↑ Bahrani, al-Mu'jam al-Ushuli, jilid 2, kaca 539.
  35. ↑ 'Alawi Gunabadi, Panalungtikan ngeunaan Peran Ijtihad dina Pangakuan Téma-téma Hukum, kaca 104.
  36. ↑ Yazdi, al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 25; Hakim, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, jilid 1, kaca 105; Gharawi Tabrizi, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 349; Bahuti Hanbali, Kasyysyaf al-Qina' 'an Matn al-Iqna', Dar al-Kutub al-'Ilmiyyah, jilid 1, kaca 307; Dasuqi, Hasyiyah al-Dasuqi 'ala al-Syarh al-Kabir, Dar al-Fikr, jilid 1, kaca 526; Ramli, Nihayah al-Muhtaj ila Syarh al-Minhaj, jilid 1, kaca 438.
  37. ↑ Bahrani, al-Mu'jam al-Ushuli, jilid 2, kaca 539.
  38. ↑ Bahrani, al-Mu'jam al-Ushuli, jilid 2, kaca 539.
  39. ↑ Contona tingali Yazdi, al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 25; Hakim, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, jilid 1, kaca 105; Gharawi Tabrizi, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 349.
  40. ↑ Bahrani, al-Mu'jam al-Ushuli, jilid 2, kaca 539.
  41. ↑ Bahrani, al-Mu'jam al-Ushuli, jilid 2, kaca 540.
  42. ↑ Mihrizi, Pangantar kana Wengkuan fikih, kaca 212.
  43. ↑ Mirza-ye Qummi, al-Qawanin, jilid 1, kaca 57-58.
  44. ↑ Yazdi, al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 25.
  45. ↑ Najafi, Jawahir al-Kalam, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, jilid 27, kaca 284.
  46. ↑ Kasyif al-Ghitha', Kasyf al-Ghitha', jilid 2, kaca 212; Hakim, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, jilid 1, kaca 105; Gharawi Tabrizi, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 349.
  47. ↑ Kasyif al-Ghitha', Kasyf al-Ghitha', jilid 2, kaca 212.
  48. ↑ Contona tingali Rabbani Birjandi, Mazhab-mazhab fikih, kaca 81-213; Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 128-165.
  49. ↑ Tingali Gurji, Sajarah fikih sareng Fuqaha, kaca 117-293; Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 108-132.
  50. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 129; Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 137.
  51. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 129.
  52. ↑ Kangge contoh silakan lihat ke: Syalbi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawaid al-Milkiah wa al-'Uqud fih, 128-165
  53. ↑ Islami, Pangantar kana fikih Islam, kaca 111.
  54. ↑ Islami, Pangantar kana fikih Islam, kaca 112-113; Ya'qubnezhad, Paradigma Anyar dina Strukturologi Fikih, kaca 9.
  55. ↑ Muthahhari, Kuliyat Ulum Islami (Ushul Fikih, Fikih), kaca 106; Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 150.
  56. ↑ Muhaqqiq Hilli, Syara'i' al-Islam, jilid 1, kaca 5-7; Muthahhari, Kuliyat Ulum Islami (Ushul Fikih, Fikih), kaca 106.
  57. ↑ Ghazali, Ihya' Ulum al-Din, Dar al-Ma'rifah, jilid 1, kaca 2-4.
  58. ↑ Ibnu Juzi, al-Qawanin al-fikihiyyah, kaca 22-23.
  59. ↑ Syaltut, al-Islam 'Aqidah wa Syari'ah, kaca 73-74.
  60. ↑ Zarqa, Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 50-58.
  61. ↑ Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 231.
  62. ↑ Zalmi, Asal-usul Bédana Pendapat dina fikih Mazhab-mazhab, kaca 33.
  63. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 47-48.
  64. ↑ Syalabi, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, kaca 39.
  65. ↑ Sakelompok panulis, al-Mawsu'ah al-fikihiyyah al-Kuwaitiyyah, jilid 1, kaca 27-28; al-Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 32; Zalmi, Asal-usul Bédana Pendapat dina fikih Mazhab-mazhab, kaca 34.
  66. ↑ Hasyimi Gulpaygani, Mabahits al-Alfazh: Taqrirat Durus Ushul Ayatullah Sistani, jilid 1, kaca 47.
  67. ↑ Subhani, Tarikh al-fikih al-Islami wa Adwaruh, kaca 21.
  68. ↑ Contona tingali Zuhaili, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, jilid 1, kaca 43-52.
  69. ↑ Subhani, Tarikh al-fikih al-Islami wa Adwaruh, kaca 75; Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 143.
  70. ↑ Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 199.
  71. ↑ Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 226-227; Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 148.
  72. ↑ Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 149.
  73. ↑ Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 105.
  74. ↑ Contona tingali Makarim Syirazi, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, jilid 1, kaca 105-132.
  75. ↑ Sakelompok panulis, Mawsu'ah al-fikih al-Islami, jilid 1, kaca 34-35.
  76. ↑ Zarqa, al-Madkhal al-fikihi al-'Am, jilid 1, kaca 191.

Daptar Pustaka

  • Ibnu Juzi, Muhammad bin Ahmad, al-Qawanin al-fikihiyyah, Beirut, Dar Ibnu Hazm, cetakan kahiji, 1434 H.
  • Zarqa, Mustafa Ahmad, Madkhal al-fikihi al-'Am, Damaskus, Dar al-Qalam, 1425 H.
  • Islami, Ridha, Pangantar kana fikih Islam, Qom, Penerbitan Puseur Manajemén Hauzah Ilmiyah Qom, cetakan kahiji, 1385 HS.
  • A'rafi, Alireza sareng Sayyid Naqi Musawi, Perluasan Téma fikih kana Paripolah Batiniah, jurnal fikih, nomer 70, Januari 1390 HS.
  • Bahrani, Muhammad Shanqur, al-Mu'jam al-Ushuli, Qom, Mansyurat Naqsh, cetakan kadua, 1426 H.
  • Bahrani, Yusuf, al-Durar al-Najafiyyah, Beirut, Dar al-Mushthafa, 1423 H.
  • Bahuti Hanbali, Ibnu Idris, Kasyysyaf al-Qina' 'an Matn al-Iqna', Beirut, Dar al-Kutub al-'Ilmiyyah, tanpa taun.
  • Sakelompok panulis, al-Mawsu'ah al-fikihiyyah al-Kuwaitiyyah, Kuwait, Wizarah al-Awqaf wa al-Syu'un al-Islamiyyah, 1427 H.
  • Sakelompok panulis, Mawsu'ah al-fikih al-Islami, Kairo, Wizarah al-Awqaf al-Majlis al-A'la li al-Syu'un al-Islamiyyah, 1410 H.
  • Jizani, Ma'alim Ushul al-fikih 'inda Ahl al-Sunnah wa al-Jama'ah, Madinah Munawwarah, Dar Ibnu Jauzi, 1429 H.
  • Haritsi, Salim bin Muhammad, al-'Uqud al-Fadhiyyah fi Ushul al-Ibadhiyyah, Oman, Wizarah al-Turats wa al-Tsaqafah, 1438 H.
  • Hajwi Tsa'alabi, Muhammad bin Hasan, al-Fikr al-Sami fi Tarikh al-fikih al-Islami, Beirut, Dar al-Kutub al-'Ilmiyyah, 1416 H.
  • Hakim, Sayyid Muhsin, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, Beirut, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, tanpa taun.
  • Khomeini, Sayyid Ruhullah, Shahifah Imam, Tehran, Lembaga Penataan sareng Penerbitan Karya Imam Khomeini, cetakan kalima, 1389 HS.
  • Dasuqi Maliki, Ahmad bin 'Arafah, Hasyiyah al-Dasuqi 'ala al-Syarh al-Kabir, Beirut, Dar al-Fikr, tanpa taun.
  • Rabbani Birjandi, Muhammad Hasan, Mazhab-mazhab fikih, Mashhad, Universitas Ulum Islami Razawi, 1395 HS.
  • Ramli, Syamsuddin, Nihayah al-Muhtaj ila Syarh al-Minhaj, Beirut, Dar al-Fikr, 1404 H.
  • Zuhaili, Wahbah, al-fikih al-Islami wa Adillatuh, Damaskus, Dar al-Fikr al-Mu'ashir, 2017 M.
  • Zalmi, Mustafa Ibrahim, Asal-usul Bédana Pendapat dina fikih Mazhab-mazhab, tarjamahan Husain Shabiri, Mashhad, Yayasan Panaliti Islam, 1387 HS.
  • Subhani, Ja'far, Tarikh al-fikih al-Islami wa Adwaruh, Beirut, Dar al-Adhwa', cetakan kahiji, 1419 H.
  • Soroush, Abdul Karim, Palayanan sareng Kahadéan Agama, jurnal Kiyan, nomer 27, taun 1374 HS.
  • Syalabi, Muhammad Mustafa, al-Madkhal fi al-Ta'rif bi al-fikih al-Islami wa Qawa'id al-Milkiyyah wa al-'Uqud fih, Mesir, Dar al-Ta'lif, 1382 H.
  • Syaltut, Mahmoud, al-Islam 'Aqidah wa Syari'ah, Kairo, Dar al-Syuruq, cetakan kadua belas, 1421 H.
  • Syahid Awwal, Muhammad bin Makki, Dzikra al-Syiah fi Ahkam al-Syari'ah, Qom, Mu'assasah Alul Bait AS, cetakan kahiji, 1419 H.
  • Syahid Tsani, Zainuddin bin Ali, Tamhid al-Qawa'id, Qom, Daftar Tablighat Islami, 1416 H.
  • Sadr, Sayyid Muhammad Baqir, al-Ma'alim al-Jadidah li al-Ushul, Qom, Penerbitan Dar al-Shadr, cetakan kaopat, 1437 H.
  • Dhiya'ifar, Sa'id, Tujuan Élmu fikih: Dunya sareng Akherat Élmu fikih, jurnal fikih, nomer 3, usum gugur 1387 HS.
  • Amili, Syekh Hasan bin Zainuddin, Ma'alim al-Din wa Maladz al-Mujtahidin, Qom, Dar al-Fikr, cetakan kahiji, 1374 H.
  • Allamah Hilli, Hasan bin Yusuf, Tahrir al-Ahkam al-Syar'iyyah 'ala Madzhab al-Imamiyyah, Qom, Lembaga Imam Shadiq AS, 1420 H.
  • Allamah Hilli, Hasan bin Yusuf, Muntaha al-Mathlab, Mashhad, Majma' al-Buhuts al-Islamiyyah, 1412 H.
  • 'Alawi Gunabadi, Sayyid Ja'far sareng Muhammad Taqi Fakh'ali, Panalungtikan ngeunaan Peran Ijtihad dina Pangakuan Téma-téma Hukum, Muthala'at Islami: fikih wa Ushul, nomer 1/28, musim semi sareng usum panas 1388 HS.
  • Alipour, Mahdi, al-Madkhal ila Tarikh Ilm al-Ushul, Qom, Penerbitan Jami'ah al-Mushthafa, 1430 H.
  • Gharawi Tabrizi, Ali, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, Qom, Penerbitan Luthfi, 1407 H.
  • Ghazali, Abu Hamid, Ihya' Ulum al-Din, Dar al-Kitab al-'Arabi, tanpa tempat, tanpa taun.
  • Fadhli, Abdul Hadi, Mabadi Ilm al-fikih, Beirut, Mu'assasah Umm al-Qura li al-Tahqiq wa al-Nasyr, 1416 H.
  • Kasyif al-Ghitha', Ja'far, Kasyf al-Ghitha' 'an Mubhamat Syari'ah al-Gharra', Qom, Daftar Tablighat Islami, 1420 H.
  • Gurji, Abul Qasim, Sajarah fikih sareng Fuqaha, Tehran, Penerbitan SAMT, cetakan katujuh belas, 1398 HS.
  • Luthfi, Asadullah, Mabadi fikih, Qom, Lembaga Penerbitan Hijrat, 1380 HS.
  • Mujtahid Syabestari, Muhammad, Dasar Spiritual sareng Rasional Élmu fikih, jurnal Kiyan, nomer 46, 1378 HS.
  • Muhaqqiq Hilli, Ja'far bin Hasan, Syara'i' al-Islam, Qom, Penerbitan Istiqlal, cetakan kadua, 1409 H.
  • Muhaqqiq Hilli, Ja'far bin Hasan, Ma'arij al-Ushul, Qom, Penerbitan Surur, 1423 H.
  • Muthahhari, Murtadha, Kuliyat Ulum Islami (Ushul fikih, fikih), Qom, Penerbitan Shadra, 1394 HS.
  • Muzhaffar, Muhammad Ridha, Ushul al-fikih, Qom, Daftar Tablighat Islami, 1405 H.
  • Makarim Syirazi, Nashir, Anwar al-Faqahah (al-Bai'), Qom, Madrasah al-Imam Ali bin Abi Thalib AS, 1425 H.
  • Makarim Syirazi, Nashir, Dairat al-Ma'arif fikih Muqarin, Qom, Madrasah Imam Ali bin Abi Thalib AS, cetakan kahiji, 1427 H.
  • Mihrizi, Mahdi, Pangantar kana Wengkuan fikih, Naqd wa Nazhar, nomer 2, taun 1375 HS.
  • Mirza-ye Qummi, Sayyid Abul Qasim, al-Qawanin al-Muhkamah fi al-Ushul, Qom, Ihya' al-Kutub al-Islamiyyah, cetakan kahiji, 1430 H.
  • Najafi, Muhammad Hasan, Jawahir al-Kalam, Beirut, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, tanpa taun.
  • Hasyimi Gulpaygani, Sayyid Hasyim, Mabahits al-Alfazh: Taqrirat Durus Ushul Ayatullah Sistani, Qom, Isma'iliyan, cetakan kahiji, 1441 H.
  • Yazdi, Sayyid Muhammad Kazhim, al-'Urwah al-Wutsqa, Beirut, Mu'assasah al-A'lami, 1409 H.
  • Ya'qubnezhad, Muhammad Hadi, Paradigma Anyar dina Strukturologi fikih, jurnal fikih, nomer 2, usum panas 1397 HS.
Dicomot ti "https://su.wikishia.net/w/index.php?title=Fikih&oldid=3701"