Lompat ke isi

Taklid

Ti wikishia


Taklid, mangrupikeun istilah fikih anu hartosna nuturkeun hiji jalma mukallaf ka mujtahid dina hukum-hukum amalan agama. Numutkeun fatwa para fukaha, taklid kedah dilakukeun ka mujtahid anu jami' al-syara'ith; nyaéta lalaki, Syiah, halal-zadah sareng adil. Kalolobaan fukaha Syiah percaya dina masalah-masalah fikih anu aya bédana pendapat di kalangan mujtahid, masarakat kedah ngalaksanakeun fatwa jalma anu a'lam.

Masalah kawajiban taklid, ti jaman para Imam parantos lumrah di kalangan urang Syiah sareng ti jaman Sayyid Murtadha (abad ka-5) lebet kana buku-buku ushul fikih. Ti abad ka-10 teras ogé, dina buku-buku fikih istidlali sareng teras dina risalah-risalah Taudhih al-Masa'il dibahas ngeunaan éta.

Ka mujtahid anu ku masarakat diturutan disebut marja' taklid sareng ka jalma anu ngalakukeun taklid ka mujtahid disebut mukalid. Numutkeun fatwa para fukaha, dina darurat-darurat agama sareng ogé dina prinsip agama henteu kedah ngalakukeun taklid sareng jalma éta nyalira kedah ngahontal kacindekan ku panalungtikan sareng pamariksaan. Sababaraha fukaha Syiah, sapertos Akhbariyyah, nolak taklid.

Kalungguhan Taklid dina Fikih Syiah

Taklid ka mujtahid, dina istilah fikih, hartosna nuturkeun mujtahid dina hukum-hukum agama. Nuturkeun mujtahid hartosna ngalaksanakeun saluyu sareng pandangan sareng panangtuan fikihna dina hukum-hukum cabang agama sapertos salat sareng haji sareng sajabana.[1]

Dina fikih Syiah, taklid ka mujtahid pikeun mikawanoh hukum amali wajib;[2] kalayan katerangan yén numutkeun pandangan anu kasohor para ulama Syiah, unggal jalma wajib pikeun mikawanoh kawajiban agamana, milih salah sahiji tina tilu jalan ijtihad, ikhtiyath atanapi taklid ka mujtahid; nyaéta kedah janten mujtahid nyalira sareng ngistinbat hukum tina sumber-sumber fikih atanapi upami sanés mujtahid, sacara istilah ngalaksanakeun ikhtiyath atanapi milarian mujtahid anu jami' al-syara'ith sareng ngalaksanakeun dumasar kana pandanganna.[3]

Hukum Amal Tanpa Taklid

Ngeunaan amalan-amalan agama anu ku hiji jalma non-mujtahid dilakukeun tanpa taklid ka mujtahid, aya dua pandangan umum di kalangan fukaha Syiah: sabagian di antarana nganggap amalan tanpa taklid sareng tanpa ikhtiyath salaku batal sareng sabagian anu sanésna, kalayan syarat-syarat, nganggap éta amalan sah;[4] sapertos anu dilaporkeun yén Agha Dhia' al-Iraqi sareng Lutfullah Shafi Gulpaygani ngan ukur nganggap sah éta amalan tanpa taklid anu saluyu sareng kanyataan atanapi saluyu sareng fatwa mujtahid anu kedah diturutan.[5]

Wengkuan Taklid

Anu dibahas dina taklid ka mujtahid, nyaéta taklid dina cabang agama atanapi hukum-hukum amali fikih. Dina cabang agama ogé, taklid dina darurat-darurat agama henteu aya hartosna; tapi khusus pikeun masalah-masalah anu dalil-dalilna zhanni.[6] Numutkeun pandangan sababaraha fukaha, taklid pikeun jalma anu mujtahid sareng ku ijtihad, parantos ngistinbat hukum syar'i dilarang.[7]

Dina widang prinsip-prinsip akidah sareng kapercayaan, kalolobaan mujtahid Syiah henteu ngijinkeun taklid.[8] Dina bahasan mikawanoh topik-topik éksternal ogé taklid gaduh watesan sareng dina mikawanoh conto-conto topik hukum, jalma-jalma kedah nyalira ngahontal kacindekan sareng ucapan mujtahid henteu ngagaduhan hujjah.[9]

Anu Nolak Taklid

Di kalangan urang Syiah, ulama aliran Akhbari nolak taklid ka mujtahid sareng tina dasarna, nganggap ijtihad zhanni sareng taklid salaku ciptaan Ahlusunnah anu lebet kana budaya urang Syiah.[10] Sapertos anu dilaporkeun, ulama sanés sapertos Abu al-Shalah Halabi, Ibnu Zahrah sareng Ibnu Hamzah ogé henteu ngijinkeun taklid ka mujtahid[11] sareng percaya yén masarakat kedah ngarujuk ka ulama sareng faqih anu ngan ukur ngandelkeun dalil-dalil anu pasti sareng hadis-hadis para Imam sareng henteu ngistinbat hiji hal ku dalil akal atanapi ijma.[12] Numutkeun pandangan urang Akhbari, padamelan ieu saleresna mangrupikeun taklid ka para Imam anu maksum, sanés taklid ka hiji ulama.[13]

Taklid ka Fakih Jami' al-Syara'ith

Tina sudut pandang ulama Syiah, masihan fatwa ngan ukur diidinan pikeun mujtahid jami' al-syara'ith sareng masarakat non-mujtahid ngan ukur tiasa ngalakukeun taklid ka faqih anu jami' al-syara'ith.[14] Fakih jami' al-syara'ith nyaéta mujtahid mutlaq anu lalaki, halal-zadah sareng Syiah sareng gaduh akal anu cekap, Islam sareng iman, kaadilan, kamampuan sareng kagémbongan dina ngatur urusan sareng ogé jauh tina sipat-sipat anu henteu saé sapertos kikir sareng sarakah.[15] Numutkeun Sahib Jawahir sareng Syekh al-Anshari, faqih anu gaduh kamampuan ngistinbat hukum tina dalil-dalil syar'i sareng gaduh syarat-syarat anu diperyogikeun pikeun Syiah, sareng ogé kaadilan, zuhud sareng takwa pikeun nyekel kalungguhan marja'iyah, nyaéta faqih jami' al-syara'ith[16]

Taklid ka Mujtahid A'lam

Dina risalah-risalah Taudhih al-Masa'il disebatkeun yén upami mujtahid Syiah gaduh bédana pendapat dina hiji hukum, mukallafin kedah ngalaksanakeun pandangan mujtahid a'lam.[17] Ieu syarat dianggap wajib ku kalolobaan fukaha pikeun milih marja' taklid.[18] Numutkeun laporan Janati Syahroudi, faqih Syiah, mujtahid-mujtahid agung Syiah nganggap a'lam nyaéta jalma anu langkung ahli dina ngartos hukum Allah tibatan sadaya mujtahid dina jamanna.[19]

Sababaraha fukaha percaya sanaos upami mukallaf nganggap kamungkinan a'lamna hiji jalma, anjeunna kedah ngalakukeun taklid ka anjeunna.[20] Sabalikna, sajumlah fukaha, kalebet Mirza-ye Qummi sareng Sahib Fushul ogé ngijinkeun taklid ka anu sanés a'lam.[21]

Sajarah Taklid dina Mazhab Syiah

Dumasar kana hadis-hadis, taklid dina mazhab Syiah dimimitian ti jaman para Imam. Aranjeunna ngarujuk para pengikutna ka para rawi hadis[22] atanapi para sahabat caketna sapertos Zurarah bin A'yan, Yunus bin Abdurrahman, Aban bin Taghlib, Zakariyya bin Adam, Muhammad bin Muslim sareng Abu Bashir.[23] Ogé kadang-kadang aranjeunna nyorong para sahabat pikeun hadir di masjid-masjid sareng puseur-puseur umum, pikeun masihan fatwa sareng nungtun masarakat.[24]

Mucunghulna taklid dina jaman para Imam sareng pangrojong aranjeunna kana perkara ieu disababkeun ku faktor-faktor ieu: jarak anu jauh antara kota-kota, henteu sayogina fasilitas anu diperyogikeun pikeun perjalanan masarakat sareng akibatna, héséna ngaksés ka Imam, taqiyah, sareng kasusah sareng kasempitan pikeun para Imam upami masarakat langsung sumping.[25]

Dina jaman ghaibah sughra, kabutuhan kana taklid dina hukum syar'i langkung karasa.[26] Dina ghaibah kubra ogé masalah taklid salawasna dibahas di kalangan urang Syiah.[27]

Dibahasna Hukum Taklid dina Risalah-risalah Amaliyah

Sajarah bahasan ngeunaan ijtihad sareng taklid balik deui ka jaman penyusunan élmu ushul fikih. Ieu topik, dina buku-buku ushuli Imamiyah, ti saprak ditulisna al-Dzari'ah ila Ushul al-Syari'ah karya Sayyid Murtadha, (355-436 H), dugi ka abad ka-15 H parantos ditalungtik.[28] Dina buku-buku fikih istidlali, kadang sababaraha bahasan anu aya hubunganana sareng taklid, dibarengan ku nalungtik syarat-syarat faqih jami' al-syara'ith, dina bab-bab amar ma'ruf nahi mungkar, sareng qadha[29] dijelaskeun.[30]

Ti abad ka-10 teras, karya-karya mandiri ngeunaan ieu, kalayan judul al-Ijtihad wa al-Taqlid atanapi judul sanés parantos ditulis. Saatos Syekh Murtadha al-Anshari (abad ka-13 H), ieu prakték janten lumrah yén hukum taklid dibahas dina awal risalah-risalah amaliyah. Ayeuna ogé bahasan munggaran anu dibahas dina risalah-risalah amaliyah nyaéta hukum taklid sareng syarat-syarat marja' taklid.[31]

Alesan-alesan Diidinana Taklid

Para fukaha Syiah pikeun ngabuktikeun kawajiban taklid ka mujtahid, ngarujuk kana dalil-dalil fikih anu opat, nyaéta Al-Qur'an, sunah, akal sareng ijma.[32]

Alesan-alesan Akal

Tina segi akal, mukallaf upami ngalakukeun haram sareng ninggalkeun wajib bakal nampi hukuman akherat. Ku kituna kedah gaduh dokumén sareng hujjah anu ngajagi anjeunna tina hukuman. Ieu hujjah dicandak tina salah sahiji tina tilu jalan ieu: ijtihad, ihtiyath, taklid.[33] Ku cara ieu, taklid sareng dua jalan anu sanés ngagaduhan kawajiban takhyiri sareng upami ijtihad henteu mungkin pikeun hiji jalma sareng henteu hoyong ihtiyath, taklid janten wajib ta'yini.[34]

Alesan-alesan Qur'ani

Para mufassir sareng fukaha, ngeunaan taklid ka ulama agama, ngarujuk kana ayat 122 Surah At-Taubah anu kasohor ku ayat nafar. Numutkeun kapercayaan aranjeunna, ayat ieu nunjuk kana kawajiban ngumbara pikeun ngartos agama sareng diajar ajaran-ajaran Islam sareng nepikeunana ka batur. Aranjeunna tina kawajiban nepikeun ajaran-ajaran agama ka batur nyimpulkeun yén batur ogé wajib ngalakukeun taklid ka aranjeunna.[35] Para mufassir tina ayat 43 Surah An-Nahl sareng 7 Surah Al-Anbiya' ogé nyimpulkeun kabutuhan taklid sareng rujukan ka ulama sareng mujtahid. Salaku conto, Allamah Thabathabai nyerat yén ayat ieu nunjuk kana prinsip umum sareng rasional nyaéta rujukan jalma anu henteu terang ka jalma anu terang.[36]

Alesan-alesan Hadis

Hadis-hadis anu kadang ku fukaha Imami dianggo pikeun kabeneran taklid dibagi jadi sababaraha kategori:[37]

  1. Hadis-hadis anu di jerona, para Imam AS ngarujuk urang Syiah ka para rawi hadis, sapertos tauqi' Imam kadua belas;[38]
  2. Hadis-hadis anu dumasar kana éta, para Imam AS ngarujuk para pengikutna pikeun hukum-hukum agama, ka jalma-jalma anu tangtu, kalayan nyebatkeun nami;[39]
  3. Hadis-hadis anu di jerona para Imam AS nyorong para sahabatna pikeun masihan fatwa ka masarakat atanapi ngonfirmasi fatwana;[40]
  4. Hadis-hadis anu di jerona, dilarang masihan fatwa tanpa élmu atanapi masihan fatwa dumasar kana metode sapertos ra'y sareng qiyas,[41] anu hartosna diidinanana masihan fatwa dumasar kana dalil syar'i anu kredibel;[42]
  5. Hadis-hadis anu di jerona, taklid ka jalma-jalma anu masihan fatwa dumasar kana standar syar'i diidinan ku imam-imam Syiah;[43] sapertos hadis ti Imam Hasan al-Askari AS kalayan eusi ieu yén "Unggal fukaha anu ngajaga dirina, ngajaga agamana, nentang hawa nafsu na sareng taat kana paréntah Pangéranna, masarakat awam Syiah tiasa ngalakukeun taklid ka anjeunna."[44]

Ijma

Ijma atanapi "kasepakatan pandangan para fukaha" kalebet dalil sanés pikeun kabeneran taklid dina hukum-hukum syar'i;[45] hartosna yén sadaya fukaha Syiah percaya yén mukallaf tiasa ngahontal darajat ijtihad nyalira atanapi nampi hukum-hukum syar'i ti jalma anu parantos ngahontal darajat ieu, tanpa terang kana dalil-dalil fikih ngeunaan hukum-hukum syar'i.[46]

Taklid dina Mazhab Ahlusunnah

Numutkeun para panaliti, topik taklid, di kalangan Ahlusunnah, ngagaduhan pasang surut anu seueur. Dina hiji période, muncul rupa-rupa mazhab sareng kaanekaragaman mazhab ieu nyababkeun bédana pendapat. Ieu bédana pendapat, tungtungna nyababkeun pamikiran pikeun nutup panto ijtihad sareng ngawatesan mazhab-mazhab fikih. Tungtungna dina abad ka-7, opat mazhab ti mazhab-mazhab Ahlusunnah diresmikeun sareng nuturkeun mazhab anu sanés dilarang.[47]

Sababaraha ulama Ahlusunnah baheula, sapertos Abul Fath Syahrastani (pupus: 548 H) sareng Abu Ishaq Syathibi (pupus: 790 H), protés kana ditutupna panto ijtihad sareng fatwa sareng hoyong dibuka deui.[48] Dina abad ayeuna ogé sajumlah ulama Ahlusunnah sareng dosen Al-Azhar ku ngarujuk kana ijma umat Islam dina awal Islam ngeunaan kabeneran taklid ka unggal sahabat, nampik watesan ijtihad dina opat mazhab.[49]

Panalungtikan Patali

Catetan Handap

  1. ↑ Thabathabai Yazdi, al-'Urwah al-Wutsqa. jilid 1, kaca 4; Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  2. ↑ Thabathabai Yazdi, al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 11.
  3. ↑ Khamenei, Hukum Taklid, Kantor Penjagaan sareng Penerbitan Karya Ayatullah Khamenei.
  4. ↑ Nazhari sareng anu sanésna, Batilna Amalan Mukallaf Tanpa taklid sareng Ihtiyath, dina Ujian Kritik, kaca 74.
  5. ↑ Nazhari sareng anu sanésna, Batilna Amalan Mukallaf Tanpa taklid sareng Ihtiyath, dina Ujian Kritik, kaca 74.
  6. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 359.
  7. ↑ Subhani, Topik: Ijtihad sareng Taklid, situs Madrasah Fiqahat.
  8. ↑ Berenjkar sareng Nusratian Ahur, Taklid dina Kapercayaan; ti Panolakan dugi ka Panarimaan, kaca 83.
  9. ↑ Alidust, Pamadegan Ahli Fakih dina Topik-topik Hukum, kaca 49.
  10. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 353.
  11. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 379.
  12. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 380.
  13. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 380-383.
  14. ↑ Mahamid, Dasar-dasar Qur'ani Pamaréntahan Agama, Qom, kaca 199.
  15. ↑ Muntazhari, Dirasat fi Wilayah al-Faqih, jilid 1, kaca 407.
  16. ↑ Najafi, Jawahir al-Kalam, jilid 21, kaca 399; Syekh Anshari, al-Qadha wa al-Syahadat, kaca 229-231.
  17. ↑ Bani Hasyimi, Taudhih al-Masa'il Maraji', jilid 1, kaca 13-15.
  18. ↑ Janati, Jalanna Sajarah taklid ka A'lam, kaca 20.
  19. ↑ Janati, Téori Netepkeun Taklid ka A'lam, kaca 101.
  20. ↑ Bani Hasyimi, Taudhih al-Masa'il Maraji', jilid 1, kaca 15-17, masalah 4.
  21. ↑ Zhahiri, Kritik Téori Henteu Netepkeun taklid ka A'lam, kaca 56.
  22. ↑ Salaku conto tingali: Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 137, 140, 142, 149, 150.
  23. ↑ Salaku conto tingali: Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 140, 142, 145, 147, 148.
  24. ↑ Najashi, Rijal al-Najashi, kaca 10.
  25. ↑ Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  26. ↑ Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  27. ↑ Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  28. ↑ Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  29. ↑ Salaku conto tingali: Allamah Hilli, Qawa'id al-Ahkam, jilid 1, kaca 525-526; Syahid Tsani, al-Rawdhah al-Bahiyyah fi Syarh al-Lum'ah al-Dimasyqiyyah, jilid 1, kaca 236-237.
  30. ↑ Rahman Setayesh, Taklid kaca 789.
  31. ↑ Rahman Setayesh, Taklid, kaca 789.
  32. ↑ Zhahiri, Taklid dina Ujian Panalungtikan, kaca 61.
  33. ↑ Bahr al-'Ulum, al-Taqlid fi al-Syari'ah al-Islamiyyah, kaca 46; Khu'i, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 64-65.
  34. ↑ Hakim, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 6; Khu'i, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 65.
  35. ↑ Khu'i, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, jilid 1, kaca 66; Makarim Syirazi, Tafsir Nemuneh, jilid 8, kaca 193.
  36. ↑ Thabathabai, Tafsir al-Mizan, jilid 12, kaca 259.
  37. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 369.
  38. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 140.
  39. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 142, 144, 146 sareng 148.
  40. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 148-149.
  41. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 20, 31, 35 sareng 62.
  42. ↑ Akhund Khorasani, Kifayah al-Ushul, kaca 473.
  43. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 2, kaca 384-386.
  44. ↑ Hurr Amili, Wasa'il al-Syiah, jilid 27, kaca 131.
  45. ↑ Bihisyti, Akhbari-gari, kaca 377.
  46. ↑ Syahid Awwal, Dzikra al-Syiah fi Ahkam al-Syari'ah, jilid 1, kaca 41.
  47. ↑ Haidar, al-Imam al-Shadiq wa al-Madzahib al-Arba'ah, jilid 1, kaca 170-173; Agha Bozorg Tehrani, Tarikh Hashr al-Ijtihad, kaca 25.
  48. ↑ Agha Bozorg Tehrani, Tarikh Hashr al-Ijtihad, kaca 26.
  49. ↑ Syaukani, Irsyad al-Fuhul ila Tahqiq al-Haqq min Ilm al-Ushul, Dar al-Ma'rifah, kaca 231 sareng 240.

Daptar Pustaka

  • Agha Bozorg Tehrani, Muhammad Muhsin, Tarikh Hashr al-Ijtihad, Qom, Mathba'ah al-Khayyam, 1401 H.
  • Akhund Khorasani, Muhammad Kazhim bin Husain, Kifayah al-Ushul, Qom, Lembaga Alul Bait AS li Ihya' al-Turats, 1409 H.
  • Anshari, Murtadha, al-Qadha wa al-Syahadat, Qom, Kongres Dunya Peringatan Syekh A'dzam al-Anshari, 1415 H.
  • Bahr al-'Ulum, Izzuddin, al-Taqlid fi al-Syari'ah al-Islamiyyah, Beirut, Dar al-Zahra' li al-Thiba'ah wa al-Nasyr wa al-Tawzi', 1398 H/1978 M.
  • Berenjkar, Ridha, sareng Nusratian Ahur, Mahdi, «تقلید در اعتقادات؛ از انکار تا پذیرش» (Taklid dina Kapercayaan; ti Panolakan dugi ka Panarimaan), dua semester Ma'rifat Kalami, nomer 11, usum gugur sareng usum tiis 2013 M.
  • Bani Hasyimi, Sayyid Muhammad Hasan, Taudhih al-Masa'il Maraji', Daftar Penerbitan Islam, Qom, 1381 HS.
  • Bihisyti, Ibrahim, Akhbari-gari: Sajarah sareng Kapercayaan, Lembaga Budaya Dar al-hadis, Qom, 1391 HS.
  • Janati, Muhammad Ibrahim, Jalanna Sajarah taklid ka A'lam, dua bulanan Kayhan Andisheh, nomer 6, Juni sareng Juli 1986 HS.
  • Janati, Muhammad Ibrahim, Téori Netepkeun taklid ka A'lam, dua bulanan Kayhan Andisheh, nomer 51, Désémber sareng Januari 1994 HS.
  • Hurr Amili, Muhammad bin Hasan, Wasa'il al-Syiah, Qom, Lembaga Alul Bait AS li Ihya' al-Turats, 1374 HS/1416 H.
  • Haidar, Asad, al-Imam al-Shadiq wa al-Madzahib al-Arba'ah, Beirut, Dar al-Ta'aruf li al-Mathbu'at, 1422 H/2001 M.
  • Hakim, Muhsin, Mustamsak al-'Urwah al-Wutsqa, Qom, Dar al-Tafsir, 1374 HS/1416 H.
  • Khu'i, Abul Qasim, al-Tanqih fi Syarh al-'Urwah al-Wutsqa, karya Ali Gharawi Tabrizi, Qom, Luthfi, 1407 H.
  • Khamenei, Sayyid Ali, «احکام تقلید» (Hukum taklid), Kantor Penjagaan sareng Penerbitan Karya Ayatullah Khamenei, tanggal terbit: 16 Séptémber 2014 M, tanggal aksés: 16 Juli 2025 M.
  • Rahman Setayesh, Muhammad Kazhim, Taklid, Danesnameh Jahan Islam (jilid 7), Tehran, Yayasan Dairat al-Ma'arif al-Islamiyyah, 1393 HS.
  • Subhani, Ja'far, «موضوع: اجتهاد و تقلید» (Topik: Ijtihad sareng Taklid), situs Madrasah Fiqahat, tanggal terbit: 23 Séptémber 2019 M, tanggal aksés: 19 Juli 2025 M.
  • Syekh Shaduq, Muhammad bin Ali, Kamal al-Din wa Tamam al-Ni'mah, koreksi: Ali Akbar Ghaffari, Tehran, Nasyr Islamiyyah, 1395 H.
  • Syahid Awwal, Muhammad bin Makki, Dzikra al-Syiah fi Ahkam al-Syari'ah, Qom, Lembaga Alul Bait AS li Ihya' Turats, 1377 HS/1419 H.
  • Syahid Tsani, Zainuddin bin Ali, al-Rawdhah al-Bahiyyah fi Syarh al-Lum'ah al-Dimasyqiyyah, Qom, Daftar Tablighat Islami Hauzah Ilmiyah Qom, cetakan kahiji, 1412 H.
  • Syaukani, Muhammad, Irsyad al-Fuhul ila Tahqiq al-Haqq min Ilm al-Ushul, Beirut, Dar al-Ma'rifah, tanpa taun.
  • Thabathabai Yazdi, Sayyid Muhammad Kazhim, al-'Urwah al-Wutsqa, Beirut, Lembaga al-A'lami li al-Mathbu'at, 1409 H.
  • Thabathabai, Muhammad Husain, Tafsir al-Mizan, Beirut, Lembaga al-A'lami li al-Mathbu'at, 1352 HS/1393 H.
  • Zhahiri, Abbas, Taklid dina Ujian Panalungtikan, dua bulanan Kayhan Andisheh, nomer 61, Agustus sareng Séptémber 1995 M.
  • Zhahiri, Abbas, Kritik Téori Henteu Netepkeun taklid ka A'lam, dua bulanan Kayhan Andisheh, nomer 55, Agustus sareng Séptémber 1994 M.
  • Alidust, Abul Qasim, «نظرات کارشناسانه فقیه در موضوعات احکام» (Pamadegan Ahli Fakih dina Topik-topik Hukum), jurnal fikih wa Huquq, nomer 3, Januari 2005 M.
  • Allamah Hilli, Hasan bin Yusuf, Qawa'id al-Ahkam, Qom, Lembaga al-Nasyr al-Islami, 1413 H.
  • Mahamid, Ali, Dasar-dasar Qur'ani Pamaréntahan Agama, Astan Suci Hazrat Fatimah Ma'shumah AS, Qom, 1389 HS.
  • Makarim Syirazi, Nashir, Tafsir Nemuneh, Qom, Dar al-Kutub al-Islamiyyah, 1374 HS.
  • Muntazhari, Husain Ali, Dirasat fi Wilayah al-Faqih wa fikih al-Dawlah al-Islamiyyah, Qom, Nasyr Tafakkur, 1409 H.
  • Najashi, Ahmad bin Ali, Rijal Najashi, Qom, Lembaga al-Nasyr al-Islami, 1365 HS.
  • Najafi, Muhammad Hasan, Jawahir al-Kalam fi Syarh Syara'i' al-Islam, Beirut, Dar Ihya' al-Turats al-'Arabi, 1404 H.
  • Nazhari, Ihsan sareng anu sanésna, «بطلان عمل مکلف بدون تقلید و احتیاط در بوته نقد» (Batilna Amalan Mukallaf Tanpa taklid sareng Ihtiyath dina Ujian Kritik), jurnal fikih wa Mabani Huquq, période 57, nomer 1, Séptémber 2024 M.