Syekh Mufid
Muhammad bin Muhammad bin Nu'man anu kasohor Syekh Mufid (336 H atanapi 338 H - 413 H) nyaéta mutakallim sareng faqih Imamiyah dina abad ka-4 sareng ka-5 Hijriah. Disebutkeun yén Syekh Mufid ku cara nyusun élmu ushul fiqh, nampilkeun métode anyar dina ijtihad fiqih anu mangrupikeun jalan tengah antara dua métode, nyaéta rasionalisme anu ekstrim sareng ukur ngandelkeun riwayat tanpa merhatikeun akal. Syekh Shaduq, Ibnu Jinid al-Iskafi sareng Ibnu Qulawayh al-Qummi mangrupikeun guru Syekh Mufid anu paling kasohor. Syekh Thusi, Sayyid Murtadha, Sayyid Radhi sareng Najasyi ogé kalebet murid-muridna anu kasohor. Al-Muqni'ah dina élmu fiqh, Awa'ilul Maqalat dina kalam sareng Al-Irsyad dina biografi imam-imam Syiah dianggap karya Syekh Mufid anu paling kasohor.
Nasab sareng Kahirupan
Muhammad bin Muhammad bin Nu'man[1] lahir dina 11 Dzulqa'dah taun 336 H [2] atanapi 338 H [3] di 'Ukbara caket Baghdad.[4]
Ramana ngagaduhan padamelan salaku guru sareng ku sabab éta Syekh Mufid kasohor ku sebutan "Ibnu al-Mu'allim". 'Ukbari[catetan 1] sareng Baghdadi ogé dua gelar sanésna.[5] Ngeunaan digelarna Mufid, dicarioskeun: dina hiji debat sareng Ali bin Isa ar-Rumani, saurang ilmuwan Mu'tazili (pupus: 384 H), anjeunna tiasa ngabatalkeun argumen lawan; saatos éta, ar-Rumani nyebat anjeunna "Mufid".[6]
Dina sumber sajarah, dua putra disebatkeun pikeun Mufid; hijina Abu'l-Qasim Ali sareng anu sanésna putri anu namina henteu disebatkeun dina sumber sareng anjeunna janten garwa Abu Ya'la al-Ja'fari.[7] Syekh Mufid pupus dina 2 atanapi 3 bulan Ramadhan taun 413 H.[8] Syekh Thusi, ngadadarkeun ramean jalma tina sagala mazhab pikeun ngerjakeun shalat sareng ceurik dina pupusna anjeunna teu aya contona.[9] Anjeunna sababaraha taun dikubur samentara di imahna, teras dipindahkeun ka Maqabir Quraisy, caket kuburan Imam Jawad AS di Harom Kazmain.[10]
Ciri-ciri Akhlak
Disebutkeun yén Syekh Mufid sering sedekah, rendah haté, seueur shalat sareng puasa sareng ngagem pakéan anu kasar; dugi ka anjeunna disebat "Syekh Masyayikh ash-Shufiyah" (guruna para guru sufi).[11] Abu Ya'la al-Ja'fari minantuna, ngalaporkeun yén anjeunna saeutik bobo wengi sareng seueur waktosna dianggo pikeun diajar sareng shalat sareng maca Quran atanapi ngajar.[12] Dina surat anu ditulis ku Imam Zaman AS pikeun Syekh Mufid, anjeunna disebat ku sebutan sapertos: al-akh as-sadid (lanceuk anu teguh sareng leres) sareng (al-waliyy ar-rasyid), sobat anu ikhlas dina ageman Allah, anu ngahontal darajat yakin kana kamulyaan Ahlulbait, ditujukeun ka anjeunna.[13][catetan 2]
Riwayat Atikan
Syekh Mufid diajar Al-Qur'an sareng élmu-élmu dasar ti ramana. Teras pikeun neraskeun atikan, anjeunna angkat ka Baghdad sareng ramana, sareng nyandak mangpaat ti muhadditsun, mutakallimun, sareng fuqaha Syiah sareng Suni anu kasohor.[14]
Syekh Shaduq (pupus 381 H), Ibnu Jinid al-Iskafi (pupus381 H), Ibnu Qulawayh (pupus 369 H), Abu Ghalib az-Zurari (pupus 368 H) sareng Abu Bakr Muhammad bin Umar al-Ju'abi (pupus 355 H) mangrupikeun guru-guru Syiahna anu paling kasohor.[15]
Syekh Mufid diajar élmu kalam ti Husain bin Ali al-Bashri anu kasohor ku sebutan Ju'al, salah sahiji guru-guru ageung Mu'tazilah, sareng Abu Yasar, murid mutakallim kasohor Abu'l-Jaysh al-Balkhi. Anjeunna ogé atas saran Abu Yasar, ngiringan majelis pangajaran Ali bin Isa ar-Rumani (pupus: 384 H), ilmuwan Mu'tazili anu kasohor.[16]
Anjeunna ti umur kira-kira 40 taun nyekel kapamimpinan Syiah dina fiqh, kalam sareng hadits, sareng dina ngabéla kayakinan Syiah, anjeunna debat sareng ulama madzhab sanés.[17]
Kedudukan Ilmiah

Syekh Thusi dina bukuna Al-Fihrist, ngenalkeun Mufid salaku jalma anu pinter sareng gancang jawabna sareng pangpayunna dina élmu kalam sareng fiqh.[18] Ibnu Nadim nyebat Mufid kalayan ungkapan pamingpin mutakallimun Syiah, nganggap anjeunna langkung unggul ti batur dina élmu kalam sareng ngadadarkeun anjeunna teu aya tandingan.[19] Numutkeun Adz-Dzahabi, salah sahiji muhaddits Ahlus Sunnah (pupus: 748 H), Syekh Mufid apal sadaya buku-buku lawan Syiah.[20]
Syekh Mufid dianggap wawakil Mazhab Kalam Baghdad sareng tokoh anu pang menonjolna anu ngakritik pamikiran-pamikiran Mazhab Kalam Qum.[21] Disebutkeun yén mazhab pamikiran Baghdad ngahontal puncakna dina diri Syekh Mufid.[22] Disebutkeun yén Syekh Mufid, sanés rasionalis ekstrim atanapi haditsis ekstrim, tapi anjeunna gaduh pendekatan anu moderat sareng tengah.[23]
Syekh Mufid ngadidik seueur murid anu sababaraha diantarana mangrupikeun ulama Syiah anu kasohor. Jalma-jalma di handap ieu kalebet diantarana:[24]
- Sayyid Murtadha (pupus 436 H)
- Sayyid Radhi (pupus 406 H)
- Syekh Thusi (pupus 460 H)
- Najasyi (pupus 450 H)
- Sallar ad-Dailami (pupus 463 H)
- Abu'l-Fath al-Karajaki (pupus 449 H)
- Abu Ya'la Muhammad bin Hasan al-Ja'fari (pupus 463 H).[25]
Ayatullah Khamenei: "Syekh Mufid dina ranté ulama Imamiyah, sanés ngan saukur mutakallim sareng faqih anu unggul sareng menonjol, tapi langkung ti éta, anjeunna mangrupikeun pangadeg sareng pamingpin aliran ilmiah anu terus mekar dina dua cabang kalam sareng fiqh, anu dugi ka ayeuna terus diangken di lingkungan-lingkungan ilmiah Syiah, sareng sanaos henteu luput tina pangaruh sajarah, géografis sareng mazhab, ciri-ciri utama sareng garis politikna tetep kajaga. Syekh Mufid ngagaduhan peran anu efektif sareng nangtukeun dina ngadegkeun kamandirian identitas mazhab Ahlulbait AS, ngadegkeun wangun sareng format ilmiah anu leres pikeun fiqh Syiah, nyiptakeun cara ngagabungkeun logis antara akal sareng naql dina fiqh sareng kalam."
Karya-karya
- Artikel utama : Daptar Karya Syekh Mufid
Syekh Mufid nyerat seueur karya anu dumasar kana daptar Najasyi jumlahna 175 buku sareng risalah.[26] Disebutkeun yén satengah tina karya-karyana ngeunaan imamah.[27] Karya Syekh Mufid anu paling kasohor dina élmu fiqh nyaéta Al-Muqni'ah, dina élmu kalam nyaéta Awa'ilul Maqalat, sareng dina biografi para imam nyaéta Al-Irsyad.[28]
Kumpulan karya-karya tulisan Syekh Mufid dina kumpulan opat belas jilid kalayan judul Musannafat Syekh Mufid parantos diterbitkeun. Kumpulan ieu dina taun 1371 HS, pikeun ngayakeun Kongrés Dunia Syekh Mufid diterbitkeun.[29]
Métode Fiqih Anyar
Syekh Mufid netepkeun métode anu béda sareng période sateuacanna dina fiqih Syiah. Numutkeun Subhani sareng Gurji, sateuacan Syekh Mufid aya dua métode fiqih anu umum: métode munggaran sacara ekstrim dumasar kana riwayat-riwayat sareng dina éta henteu dilakukeun kacukupan dina sanad sareng matn riwayat.[30] Métode kadua henteu merhatikeun riwayat sacara cukup sareng kaleuleuwihi dina ngutamakeun aturan-aturan akal; sanaos sapertos qiyas anu bertentangan sareng nash-nash agama.[31] Syekh Mufid milih jalan tengah sareng ngadegkeun métode fiqih anyar anu di dinya mimitina ku bantuan akal disusun prinsip-prinsip sareng aturan-aturan pikeun istinbath hukum. Teras ku cara prinsip-prinsip ieu, istinbath hukum tina nash-nash agama dilaksanakeun.[32] Ku sabab éta anjeunna dianggap salaku panyusun élmu ushul fiqh.[33]
Saatos Syekh Mufid, murid-muridna Sayyid Murtadha dina bukuna Adz-Dzari'ah ila Ushul asy-Syari'ah sareng Syekh Thusi dina bukuna Al-'Uddah fi al-Ushul, neruskeun jalan ieu.[34]
Kahadiran dina Debat-debat Ilmiah

Dina période Syekh Mufid, dialog-dialog ilmiah antara ulama-ulama ageung tina sababaraha madzhab Islam dilaksanakeun di Baghdad. Seueur tina debat-debat ieu dilaksanakeun di payuneun khalifah-khalifah Abbasiyah. Syekh Mufid hadir dina majelis-majelis ieu sareng ngajawab kritik-kritik kana madzhab Syiah.[35]
Di bumi Syekh Mufid ogé diayakeun majelis diskusi anu dihadiran ku ulama tina sagala rupa madzhab Islam kalebet Mu'tazilah, Zaidiyah sareng Isma'iliyah.[36]
Kasoal Kasalahan dina Ngaluarkeun Fatwa
Numutkeun hiji laporan, diklaim yén Syekh Mufid salah dina ngaluarkeun hiji fatwa sareng Imam Zaman AS ngabenerkeunana.[37] Disebutkeun yén sumber pangkolotna tina laporan ieu aya hubunganana sareng 150 taun ka tukang.[38] Lemahna sumber tawqi', kontradiksi fatwa sareng riwayat-riwayat sareng fatwa-fatwa anu kasohor, tuduhan kurang pangaweruh atawa buru-buru dina ngaluarkeun fatwa ka Syekh Mufid, mangrupikeun alesan-alesan pikeun henteu leresna riwayat sapertos kitu;[39] salian ti éta, Syekh Mufid, dina buku fiqihna, Al-Muqni'ah, netelakeun fatwa anu kasohor dina masalah ieu sareng dumasar kana éta, kasalahan sapertos kitu ti anjeunna dianggap siga dongéng.[40]
Numutkeun riwayat anu disebatkeun anu ogé parantos asup kana sumber-sumber tinulis kontemporer,[41] saurang lalaki désa sumping ka Syekh Mufid sareng naros ka anjeunna yén upami awéwé hamil maot sareng janin dina beuteungna masih hirup, naha janin kedah dikubur sareng awéwéna, atanapi dikaluarkeun? Syekh Mufid nyarios ka lalaki éta yén awéwéna dikubur tanpa ngaluarkeun anak tina beuteungna. Di jalan balik, saurang jalma anu numpak kuda ngadeukeutan lalaki désa éta sareng nyarios yén Syekh nyarios beulah beuteung awéwéna, kaluarkeun budakna, teras kubur awéwéna. Teu lami saatos éta, nalika lalaki désa nyarioskeun carita éta ka Syekh Mufid, Syekh heran sareng nampik ngirim jalma pikeun ngabenerkeun fatwa, sareng sadar yén jalma éta nyaéta Imam Zaman. Syekh Mufid teras ngeureunkeun ngaluarkeun fatwa, dugi ka dina tawqi' ti Imam Zaman, anjeunna dipiwarang pikeun ngaluarkeun fatwa, sareng Kami anu bakal ngabenerkeun sareng nguatkeunana.[42][catetan 3]
Karya-karya Ngeunaan Syekh Mufid

Ngeunaan Syekh Mufid, seueur buku sareng artikel anu parantos ditulis sareng diterbitkeun. Diantarana:
- Syekh Mufid Panji Kabébasan Pikiran, Sayyid Ja'far Murtadha Al-'Amili
- Pamikiran-pamikiran Teologis Syekh Mufid, Martin McDermott, (dina basa Inggris McDermott, Martin)
- Syekh Mufid, Ali Akbar Vilayati
- Pembela Kawasan Syiah (Tinjauan Kahirupan sareng Karya Syekh Mufid), Qasemali Kucenani
- Syekh Mufid; Guru Umat karya Ahmad Luqmani.[43]
- Artikel utama : Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid
Dina maret 1993 M (24 dugi ka 26 Syawal 1413 H) Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid dilaksanakeun di Qum. Dina kongrés ieu, langkung ti 250 tokoh ilmiah ti 23 nagara dunya dina wangun presentasi makalah, ngabahas pamikiran-pamikiran teologis, fiqih, sajarah sareng hadits Syekh Mufid sareng ciri-ciri jamanna. Makalah-makalah ieu diterbitkeun dina wangun sababaraha jilid buku.[44]
Ogé dina 1994 M hiji séri televisi ngeunaan kahirupan Syekh Mufid kalayan judul Matahari Peuting sareng panulisan Mahmud Hasani sareng sutradara Sirous Moqaddam didamel sareng dina taun 1374 HS disiarkeun tina jaringan kadua TV Republik Islam Iran.[45]
Catetan
- ↑ 'Ukbari dinisbatkeun ka 'Ukbara, nyaéta hiji kota leutik di sisi Tigris, sapuluh farsakh di luhur Baghdad. Dehkhoda, Kamus
- ↑ Pikeun lanceuk anu teguh, sareng pamimpin anu bijaksana,... salam pikeun anjeun wahai wali anu ikhlas dina ageman, anu husus dina kami kalayan yakin
- ↑ Sababaraha urang nganggap yén ngaluarkeun fatwa ieu henteu leres ku tilu alesan: 1- Ayana riwayat-riwayat anu bertentangan sareng fatwa ieu; 2- Kontradiksi fatwa ieu sareng ijma' para fuqaha; 3- Kontradiksi fatwa ieu sareng hukum akal ngeunaan kawajiban ngajaga kahirupan manusa.
Catetan Handap
- ↑ Najasyi, Rijal, 1407 H, kaca 399, nomer 1067.
- ↑ Najasyi, Rijal, kaca 402.
- ↑ Ibnu Nadim, Al-Fihrist, kaca 197; Thusi, Al-Fihrist, kaca 239.
- ↑ Sybiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 8-7.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 8-7.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 8-9.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 37; Syibiri, Hal-hal anu Teu Kacarioskeun tina Kahirupan Syekh Mufid, kaca 118.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 39.
- ↑ Thusi, Al-Fihrist, kaca 239.
- ↑ Najasyi, Rijal, kaca 403-402.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 26.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 26-27.
- ↑ Thabarsi, Al-Ihtijaj, jilid 2, kaca 322.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 143.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 143.
- ↑ Syibiri, "Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid", kaca 8-9.
- ↑ Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 23-24.
- ↑ Thusi, Al-Fihrist, kaca 238.
- ↑ Ibnu Nadim, Al-Fihrist, kaca 226 sareng kaca 247.
- ↑ Adz-Dzahabi, Siyar A'lam An-Nubala, Kairo Darul Hadits, jilid 13, kaca 96.
- ↑ Ja'fari, "Perbandingan antara dua mazhab pamikiran Syiah di Qum sareng Baghdad dina abad ka-4 Hijriah", kaca 14 sareng 15.
- ↑ Ja'fari, "Perbandingan antara dua mazhab pamikiran Syiah di Qum sareng Baghdad dina abad ka-4 Hijriah", kaca 15.
- ↑ Farmanian sareng Shadiqi Kashani, Tinjauan kana Sajarah Pamikiran Imamiyah, 1394 HS, kaca 61; Jabraili, Sajarah Perkembangan Teologi Syiah, kaca 198 sareng 199.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 143.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, 1385 HS, kaca 143-144.
- ↑ Najasyi, Rijal Najasyi, 1407, kaca 399-402.
- ↑ Farmanian sareng Shadiqi Kashani, Tinjauan kana Sajarah Pamikiran Imamiyah, kaca 54.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 143-144.
- ↑ Gurji, Abul Qasim, Tarikh Fiqh wa Fuqaha.
- ↑ Subhani, Mawsu'ah Thabaqat al-Fuqaha, kaca 245-246; Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 145.
- ↑ Subhani, Mawsu'ah Thabaqat al-Fuqaha, kaca 246; Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 145.
- ↑ Subhani, Mawsu'ah Thabaqat al-Fuqaha, kaca 245; Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 145.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 146
- ↑ Subhani, Mawsu'ah Thabaqat al-Fuqaha, kaca 245; Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 145.
- ↑ Gurji, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, kaca 146.
- ↑ Al-Muntazhim, jilid 8, kaca 11; dicutat tina Syibiri, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, kaca 23-24.
- ↑ Karimiyan, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, kaca 30.
- ↑ Karimiyan, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, kaca 30.
- ↑ Tingali: Karimiyan, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, kaca 33-37.
- ↑ Karimiyan, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, kaca 39.
- ↑ Contona tingali: Muhammadi Isytihardi, Hadhrat Mahdi Furughi Tabani Wilayah, kaca 212-213; Nihawandi, Al-'Abqari al-Hasan, jilid 5, kaca 447.
- ↑ Karimiyan, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, kaca 31-32.
- ↑ Tingali: «۵۷ عنوان کتاب سهم اندک «شیخ مفید» از آثار مولفان پس از انقلاب اسلامی/ سال ۱۳۹۲ رکوردار تولید آثار در دهه اخیر», Kantor Berita Buku Iran.
- ↑ Laporan Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid, kaca 98-99.
- ↑ Matahari Peuting di iFilm, Warta Dunia Perfilman.
Daptar Pustaka
- «خورشید شب در آی فیلم» (Matahari Peuting di iFilm), Warta Dunia Perfilman, tanggal diakses: 7 Agustus 2019, tanggal dimuat: 29 Maret 2019.
- Ibnu an-Nadim, Muhammad bin Abi Ya'qub Ishaq, Al-Fihrist, panalungtikan Ridha Tajaddud, Teheran, tanpa taun, 1350 HS.
- Ibnu Taghribirdi, An-Nujum az-Zahirah fi Muluk Mishr wa al-Qahirah, Kairo, Kamentrian Kabudayaan sareng Bimbingan Nasional, tanpa taun.
- Jabraili, Muhammad Shafar, Sajarah Perkembangan Teologi Syiah, Buku Kadua: Ti Jaman Ghaib dugi ka Khwajah Nashir ath-Thusi, Teheran, Penerbitan Lembaga Panalungtikan Budaya sareng Pamikiran Islam, citak kahiji, 1389 HS.
- Ja'fari, Ya'qub, Perbandingan antara dua mazhab pamikiran Syiah di Qum sareng Baghdad dina abad ka-4 Hijriah, dina Makalah Pérsia (kumpulan makalah Kongrés Syekh Mufid, jld 69), Qum, Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid, citak kahiji, 1413 H.
- Al-Khatib al-Baghdadi, Ahmad bin Ali, Tarikh Baghdad, panalungtikan 'Atha, Mushthafa Abdul Qadir, penerbit Dar al-Kutub al-Ilmiyyah, Beirut, 1417 H.
- Adz-Dzahabi, Syamsuddin, Siyar A'lam an-Nubala, Kairo, Dar al-Hadits, 1427 H.
- Subhani, Ja'far, Mawsu'ah Thabaqat al-Fuqaha, bubuka (bagian kadua), Lembaga Imam Shadiq AS, Qum, 1418 H.
- Syibiri, Sayyid Muhammad Jawad, Sekilas ngeunaan Kahirupan Syekh Mufid, dina Makalah Pérsia Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid, no 55, 1372 HS.
- Syibiri, Sayyid Muhammad Jawad, Hal-hal anu Teu Kacarioskeun tina Kahirupan Syekh Mufid, dina Makalah Pérsia Kongrés Dunia Milénium Syekh Mufid, 1372 HS.
- Thusi, Muhammad bin al-Hasan, Al-Fihrist, panalungtikan Jawad al-Qayyumi, tanpa tempat, Lembaga Penerbitan Fiqahah, 1417 H.
- Farmanian, Mahdi sareng Mushthafa Shadiqi Kashani, Tinjauan kana Sajarah Pamikiran Imamiyah; ti mimiti dugi ka mecenghulna Safawi, Qum, Lembaga Panalungtikan Élmu sareng Budaya Islam, citak kahiji, 1394 HS.
- Karimiyan, Mahmud, Analisis kana hiji Fatwa anu Dikaitkeun ka Syekh Mufid, dina Jurnal Hadits Hawzah, no 9, usum gugur sareng usum tiis 1393 HS.
- Gurji, Abul Qasim, Tarikh Fiqh wa Fuqaha, Teheran, SAMT, 1385 HS.
- Muhammadi Isytihardi, Muhammad, Hadhrat Mahdi Furughi Tabani Wilayah, Qum, Masjid Suci Jamkaran, 1387 HS.
- Najasyi, Ahmad bin Ali, Rijal Najasyi, koreksi Sayyid Musa Syibiri Zanjani, Qum, Kantor Penerbitan Islam, 1407 H.
- Nihawandi, Ali Akbar, Al-'Abqari al-Hasan fi Ahwali Maulana Shahib az-Zaman, panalungtikan sareng koreksi Husain Ahmadi Qumi sareng Shadiq Barzgar, Qum, Masjid Suci Jamkaran, 1386 HS.
- «۵۷ عنوان کتاب سهم اندک «شیخ مفید» از آثار مولفان پس از انقلاب اسلامی/ سال ۱۳۹۲ رکوردار تولید آثار در دهه اخیر» (57 Judul Buku Sumbangan Leutik 'Syekh Mufid' tina Karya Pangarang saatos Revolusi Islam / Taun 1393 Rekor Produksi Karya dina Dasawarsa Ka Tukang), Kantor Berita Buku Iran, tanggal dimuat: 9 Désémber 2015, tanggal diakses: 7 April 2023.